Duinrellen

Duinrel Hargergat

Duinrel het Hargergat

Langs de binnenduinrand stroomde het water vroeger ondergronds en via beken weg naar het lager gelegen land. Sinds het intensieve gebruik door de landbouw zijn bijna alleen nog gegraven afwateringen over, de duinrellen, deze zijn meestal niet breder dan 1 meter en altijd ondiep.
Het voedselarme water kwelt op in greppels, waarna het uitstroomt in de duinrellen , om vervolgens uit te monden in de poldersloten. Dit water bevriest ‘s winters bijna nooit, omdat het stroomt en een constante temperatuur heeft van ongeveer 10°C.
De bekendste van deze duinrellen is misschien wel het Hargergat, maar ook langs het fietspad door de Groeter- en Grootdammerpolder van Groet naar Schoorl en langs de hele binnenduinrand van Noord- en Zuid-Holland zijn de duinrellen te herkennen aan het stromende water. Achter Catrijp stromen een aantal van deze duinrellen samen in de Catrijpermoor, die in het Noordhollands Kanaal uitmondt.

catrijp

Grootdammerpolder vanaf de “Vier trappen” met rechts de slingerende Catrijpermoor.
De Catrijpermoer volgt de kronkelige loop van de oude beek die in de Rekere afwaterde.
Dit vroegere veenriviertje sloot weer aan op de Voormeer, de Schermer en de Zaan.

klimopwater

Klimopwaterranonkel

Kenmerkend voor de duinrellen zijn de zeldzame planten die in een bronmilieu thuishoren zoals het bronkruid en de klimopwaterranonkel, dit plantje was buiten het Hargergat ook veel te vinden in de duinrellen bij Camperduin, Groet, Catrijp en Schoorl.
Om deze reden wordt het duinrellenstelsel nu zoveel mogelijk beschermd.
Het schone en voedselarme water wordt ook zo lang mogelijk in de polders gehouden, zodat ook daar langs de sloten een rijkere natuur tot ontwikkeling kan komen.

olie

“Olievlies” van ijzerbacteriën

Op plaatsen waar kwelwater uit de grond komt, zoals aan de rand van een duinmeertje of een duinrel, is vaak een olieachtig vlies te zien van ijzerbacteriën. Als je het vlies doorbreekt, zie je dat het niet weer dicht vloeit, zoals dat met olie zou gebeuren.  Het ijzer in het grondwater is afkomstig uit de humuslaag en spoelt met het regenwater in de bodem. In de duinrellen is dit vaak als een roestkleurige neerslag op de kale zandbodem te zien, aan de randen van de duinmeertjes is het zand meestal nog een tijd lang bruin gekleurd.